«Арарат» (Ереван) — «Динамо» (Тбилиси) 1:1 (0:0)

Чемпионат СССР 1976 года (весна). Высшая лига. Матч № 13.
22 июня 1976 года. 19-00. Ереван. Стадион «Раздан». Ясно, 26 градусов. 60000 зрителей.
Судьи: М.Кусень (Львов), Н.Захаров, А.Евграфов (оба — Москва).
«Арарат»: Абрамян, Мартиросян, Месропян, Мирзоян, Азарян, Андриасян (к), Геворкян (Минасян, 67), Керопян, Халайджян (С.Петросян, 67), Н.Петросян, Казарян.
«Динамо»: Гогия, Хизанишвили, Челидзе, Хинчагашвили, Муджири, Чивадзе, М.Мачаидзе (к), Коридзе, Дзодзуашвили, Г.Мачаидзе (Копалейшвили, 46), Челебадзе.
Голы:
1:0 Минасян — 77
1:1 Челебадзе — 85
Предупреждение: Челебадзе (грубая игра).

ОФИЦИАЛЬНЫЙ СУДЕЙСКИЙ ПРОТОКОЛ (ГАРФ, Фонд 7576, опись 31, дело 3151)

ОТЧЕТЫ ПРЕССЫ:

Советский спортლელო (Лело)Молодежь ГрузииВечерний Тбилиси

Газета «Советский спорт» (Москва) от 24 июня 1976 года:

«Арарат» (Ереван) — «Динамо» (Тбилиси) 1:1.
«Арарат» (Ереван) — «Динамо» (Тбилиси). 1:1 (0:0). Ереван. Стадион «Раздан». 22 июня. 26 градусов. 60 000 зрителей.
Судьи М. Кусень (Львов), И. Захаров, А, Евграфов (оба — Москва).
«Арарат»: Абрамян, Мартиросян, Месропян, Мирзоян, Азарян, Андриасян, Геворкян, Минасян, (67), Керопян, Халайджян (С. Петросян. 67), Н. Петросян, Казарян.
«Динамо»: Гогия, Хизанишвили, Челидзе, Хинчагашвили, Муджири, Чивадзе, М. Мачаидзе, Коридзе, Дзодзуашвили, Г. Мачаидзе (Копалейшвили, 48), Челебадзе.
Голы: Минасян (77), Челебадзе (85).
Предупрежден Челебадзе.
Дублеры — 1:1. Голы у «Арарата» — Бондаренко, у «Динамо» — Эбралидзе.
Каждая из команд делегировала в молодежную сборную страны по три ведущих своих игрока. «Арарат» — двух центральных защитников — Парсаданяна и Саркисяна, а также полузащитника Оганесяна. «Динамо» — всех трех своих нападающих: Гуцаева, Кипиани, Дараселия. Хозяева вынуждены были перекроить линию обороны, гости заново составили нападение. Изменения в составах не могли, естественно, не отразиться на игре команд.
Начало встречи было за гостями. Завладев мячом, грузинские футболисты быстро проходили середину поля и, приблизившись к штрафной площади хозяев, тут же при первой возможности наносили удар.
А что же ереванцы? На первых порах им пришлось нелегко. Дело в том, что против лидера атак Андриасяна персонально играл Дзодзуашвили. Динамовец внимательно следил за капитаном «Арарата», и тем не менее тому удалось дважды доставить неприятности Гогия. Вначале Андриасян организовал быструю комбинацию, но не попал в ворота с трех мет-роз, а на исходе первого тайма точным пасом вывел один на один с вратарем Казаряна. Казалось, гол неминуем, но блестяще сыграл вратарь. Основные события в матче развернулись во втором тайме, а точнее, в последние четверть часа. После перерыва ереванцы перехватили инициативу, заставив гостей обороняться. Прекрасно играл Назар Петросян. Его сольные проходы как по левому, так и по правому флангу то и дело создавали серьезные осложнения у ворот тбилисцев. Удачными оказались и замены, проведенные тренерами «Арарата». Выйдя на поле, С. Петросян и Минасян активно включились в игру, усилив атакующую мощь «Арарата». Минасян, кстати, и открыл счет. Совершив затяжной рывок, Назар Петросян вошел в штрафную площадь гостей, обвел трех защитников и точно переадресовал мяч набегавшему Минасяну. Последовал сильнейший удар, и мяч влетел в ворота. Открыв счет, ереванцы резко сбавили темп и, в надежде удержать перевес, перешли на держание мяча. Известный тактический прием. Но проводить его в жизнь надо все-таки не у своей штрафной площади. Расплата не заставила себя ждать, Вначале Муджири, завладев мячом, вышел один на один с Абрамяном. Вратарь, правда, вышел победителем, но вскоре после этого Челебадзе подхватил отскочивший от штанги мяч и забил ответный гол. Гости могли вписать в таблицу и два полновесных очка, однако Челебадзе на исходе матча умудрился с двух метров не попасть в ворота, опрометчиво покинутые Абрамяном.
И. Мкртчян, Заместитель председателя Федерации футбола Армении.
СРАЗУ ПОСЛЕ МАТЧА:
К. Пахлеванян, начальник команды «Арарат»: «Матч получился интересным, несмотря на отсутствие в обеих командах ведущих игроков. Исход его вполне объективен. Силы соперников в отчетном поединке были примерно равны».
С. Кутивадзе, тренер тбилисского «Динамо». «Отсутствие ведущих игроков, особенно Кипиани и Гуцаева, заставило нас уйти в оборону. Но и действуя на контратаках, мы не раз были близки к успеху. Хотя в конце игры нам не повезло, считаю, что ничья явилась вполне закономерным итогом матча».

Газета «ლელო» («Лело», Тбилиси) от мая 1976 года:

ერთი დარტყმა გამარჯვებამდე.
ერევანი. “რაზდანის” სტადიონი. 22 ივნისი.
“არარატი” (ერევანი) – “დინამო” (თბილისი) 1:1 (0:0).
“არარატი”: აბრამიანი, მარტიროსიანი, აზარიანი, მირზოიანი, მესროპიანი, ანდრეასიანი, გევორქიანი (მინასიანი), ქეროფიანი, ხალაიჯიანი (ს. პეტროსიანი), ნ. პეტროსიანი, ლაზარიანი.
“დინამო”: გოგია, ხიზანიშვილი, ჭელიძე ხინჩაგაშვილი, მუჯირი, ჩივაძე, მ. მაჩაიძე, ქორიძე, ძოძუაშვილი, გ. მაჩაიძე (კოპალეიშვილი), ჩელებაძე.
მსაჯი: მ. კუსენი (ლვოვი).
გაფრთხილებულია ჩელებაძე.
დუბლიორები – 1:1.
ამ უაღრესად დიდმნიშვნელოვანი, საპასუხისმგებლო მატჩისთვის ჩემპიონატის ლიდერებს – “არარატსაც” და “დინამოსაც” სერიოზული დანაკლისი ჰქონდათ. მასპინძლებს აკლდათ ფარსადანიანი, ოგანესიანი და სარქისიანი, ხოლო სტუმრებს – გუცაევი, ყიფიანი და დარასელია. ზოგი სსრ კავშირის ახალგაზრდულ ნაკრებშია გაწვეული, ზოგი – ჭაბუკთა გუნდში, ზოგიც – დაშავებულია. თუ საბუღალტრო ენით ვილაპარაკებთ, დეფიციტმა ზუსტი ბალანსი შეადგინა – 3:3, მაგრამ ერთი საქმეა ციფრობრივი ტოლობა და სულ სხვა – სპორტული ძალების შეფარდება. “არარატის” ზემოჩამოთვლილი ახალგაზრდა ფეხბურთელები იშვიათად თუ გამოდიან ძირითად
შემადგენლობაში, წლევანდელ ჩემპიონატში სულ თითო-ოროლა მატჩი აქვთ ნათამაშევი და უმთავრესად გუნდის სამერმისო იმედს წარმოადგენენ, გუცავი, ყიფიანი და დარასელია კი თბილისის “დინამოს” ძირითადი ძალაა, რომელიც ტონს აძლევს გუნდის თამაშს. როცა გაკლია თავდასხმის სრული ძირითადი შემადგენლობა და ისიც სტუმრად ჩატარებულ მატჩში, ძნელია ტაქტიკურ გეგმად აირჩიო შემტევი თამაში. ამოსავალ წერტილად აქ დაცვითს ვარიანტს უნდა მიმართო და სავსებით სწორი იყო დინამოელთა ხელმძღვანელობა, როცა სწორედ ეს ტაქტიკური ხერხი აირჩია.
პირველი 8-10 წუთის მანძილზე თანაბარი თამაშის მერე ერევნელებმა თანდათან, მეთოდურად მოიპოვეს უპირატესობა, საფუძვლიან იერიშზე გადავიდნენ და საქმე იმაზე მიდგა, გაუძლებდა თუ არა დინამოელთა დაცვა იმ მძლავრ შეტევას, რომელშიც მეტოქეს დაცვითი ხაზების მოთმაშეებიც სისტემატურად და აქტიურად მონაწილეობდნენ. საჭირო იყო ზუსტი, მოფიქრებული ურთიერთდაზღვევა ყოველ კონკრეტულ სიტუაციაში, შეუცდომელი რეაგირება მოპირდაპირე მხარის ყოველ მანევრზე, კონტროლი თითოეულ მოთამაშეზე და “დინამოს” დაცვამ ეს ძალიან რთული ამოცანა ბრწყინვალედ შეასრულა. დავიწყოთ იმით, რომ ძოძუაშვილმა საუცხოოდ გაართვა თავი პერსონალურ დავალებას – “არარატის” მთავარი გამთამაშებელი ფეხბურთელის ანდრეასიანის პერსონალურ “ლიკვიდირებას”. რამდენადაც გვახსოვს, ანდრეასიანს თითქმის არაფერი შეუსრულებია ლიდერის ფუნქციებიდან, იგი საიმედოდ იყო ჩაკეტილი ძოძუაშვილის მიერ.
არანაკლები როლი ითამაშა მ. მაჩაიძემ შუა მინდორში. მის ინდივიდუალურ მოქმედებას, ბურთის ხანგრძლივ ტარებას, დრიგლინგს ცრცელ ტერიტორიაზე ამჯერად გუნდის ინტერესებისთვის ბრძოლის ხასიათი ჰქონდა, ვინაიდან დროის მოგებას ამ შემთხვევაში დაცვისთვის საშუალება უნდა მიეცა მოეკრიბა ძალა, სწორად განლაგებულიყო მეტოქის შეტევისას. მ. მაჩაიძე წარმატებით ებრძოდა არა ერთ, არამედ რამდენიმე მოწინააღმდეგეს, მისი სოლური ნომრები დიდ სიძნელეებს უქმნიდა ერევნელებს.
შესანიშნავად ითამაშეს კრიტიკულ ვითრებაში გოგიამ, ხიზანიშვილმა, ჭელიძემ, ხინჩგაშვილმა, მუჯირმა, დიდი შრომა გასწიეს ქორიძემ, ჩივაძემ და სხვებმა. მიუხედავად დიდი ტერიტორიული უპირატესობისა, მასპინძლებმა ვერაფერს მიაღწიეს პირველ ტაიმში.
შესვენების შემდეგ კარგად ჩაერთო თამაშში კოპალეიშვილიც, რომელმაც რამდენიმე საიერიშო კომბინაცია გაითამაშა თავის პარტნიორებთან.
ამ უკიდურესად დაძაბულ ბრძოლაში მიმდინარეობდა თამაში 77-ე წუთამდე, როცა “არარატმა” მაინც შეძლო გოლის გატანა. მარცხენა ფრთაზე გათამაშებული ბურთი მიიღო მინასიანმა და ძლიერად, ზუსტად დაარტყა. გოგიას თავგანწირულმა ნახტომმა ვერ უშველა საქმეს.
77 წუთს იცავდა თავს “დინამო”, დარჩენილი იყო 13 წუთი, ამ მიკლე დროში გუნდს მკვეთრად უნდა შეეცვალა თამაშის გეგმა, ეხსნა წაგებული მატჩი. და თბილისელები გადავიდნენ გადამწყვეტ იერიშზე. წინ გადაინაცვლეს ნახევარმცველებმა, მათ შეუერთდნენ მცველებიც, რომელთგანაც ერთ მომენტში. აბრამიანთან პირისპირ გავიდა მუჯირი. მეკარე ფეხებში ჩაუწვა მუჯირს, კარი გადარჩა.
85-ე წუთზე რამდენიმე დინამოელი შეიჭრა ერევნელთა საჯარიმო მოედანზე, ქორიძის დარტყმის შემდეგ ბურთი მოხვდა ძელს, დაბრუნდა უკან და აქ წამით ღიად დარჩა ჩელებაძე – 1:1.
ქულის გადარჩენის საქმე თითქოს მოგვარებული იყო, თბილისელებს შეეძლოთ კვლავ. ჩაკეტილიყვნენ საკუთრ ნახევარზე, მაგრამ ამ 5 წუთის განმავლობაში მასპინძელთა კართან შეიქმნა ორი მომენტი, როცა “დინამო” ერთის ნაცვლად 2 ქულის აღებაც რეალურად შეეძლო. პირველ შემთხვევაში აბრამიანმა მიუსწრო მასთან პირისპირ დარჩენილ ჩელებაძეს და აიღო ბურთი, მეორედ კი მოხდა ნამდვილი საფეხბურთო კურიოზი: ერევნელთა მეკარემ დატოვა თავისი საჯარიმო მოედანი, შუა მინდორში ააცილა ბურთს ფეხი, ამ დროს წინ გაიჭრა ჩელებაძე და მას უკვე აღრავინ უშლიდა ხელს – გამოდევნებული მცველი დიდი მანძილით იყო ჩამორჩენილი. ცარიელი კარის წინ მარტოდმარტო დარჩენილ დინამოელს, რასაკვირველია შეეძლო გოლის გატანა, მან კი ეს ვერ შეძლო და რამდენიმე მეტრიდან ააცდინა მიზანს ბურთი.
რ. ქორიძე.

Газета «Молодежь Грузии» (Тбилиси) от 24 июня 1976 года:

Очки поровну.
Рассказ об этом интересном матче, в котором на стадионе «Раздан» в Ереване встретились лидеры розыгрыша весеннего чемпионата страны — «Арарат» и «Динамо» (Тбилиси), хотелось бы начать со слов о том, что это была игра красивая и содержательная, зрелищно выразительная. Обе команды показали футбол высокого качества.
Надежно сыграли Гогия и его партнеры по обороне. Страж ворот тбилисцев отразил в этом матче несколько весьма трудных мячей и заслуживает немало добрых слов, как, впрочем и вся оборона тбилисцев. Дзодзуашвили сделал все, для нейтрализации опытного Андреасяна. В отсутствие Гуцаева, Кипиани и Дараселия полагаться приходилось на успех при контратаке, и время от времени к воротам Абрамяна выходили Коридзе, Челебадзе, М. Мачаидзе, но удары шли мимо цели. На 77-й минуте полузащитник Минасян прицельным ударом открыл счет. Восемь минут спустя, Челебадзе восстановил равновесие. И после этого случилось то, что бывает в футболе нечасто: Челебадзе пробил мимо пустых ворот с выгоднейшей позиции. В итоге ничья — 1:1.
Динамовцы Тбилиси выступали в таком составе: Гогия, Хизанишвили, Челидзе, Хинчагашвили, Муджири, Чивадзе, М. Мачаидзе, Коридзе, Дзодзуашвили, Г. Мачаидзе (Копалейшвили), Челебадзе.

Газета «Вечерний Тбилиси» (Тбилиси) от 23 июня 1976 года:

НА ФУТБОЛЬНЫХ ПОЛЯХ.
Вчера в различных городах страны состоялись очередные матчи чемпионата СССР по футболу. Динамовцы Тбилиси играли в Ереване с лидером розыгрыша — «Араратом». На протяжении почти всего матча чаще атаковали ереванские футболисты, создавшие немало острых моментов у ворот гостей. Однако вратарь тбилисцев Гогия не раз с честью выходил из трудных ситуации и спасал команду от, казалось бы, неминуемого гола.
Основные события на поле развернулись лишь незадолго до финального свистка. На 77-й минуте ереванец Минасян открыл счет. До конца матча оставалось всего пять минут, когда тбилисцу Челебадзе удалось забить ответный гол. В оставшееся время динамовцы провели еще две острейшие контратаки, но, увы, оба раза Челебадзе упустил стопроцентные возможности вывести свою команду вперед. В итоге ничья — 1:1.
Тбилисцы выступали вчера в следующем составе: Гогия, Хизанишвили, Челидзе. Хинчагашвили, Муджири, Чивадзе, М. Мачаидзе, Коридзе, Дзодзуашвили, Г. Мачаидзе (Копалейшвили), Челебадзе.