«Динамо» (Тбилиси) — ЦСКА (Москва) 2:0 (2:0)

Чемпионат СССР 1980 года. Высшая лига. Матч № 07.

11 мая 1980 года. 19-00. Тбилиси. Стадион «Динамо» им. В.И.Ленина. Пасмурно, 17 градусов. 50000 зрителей.
Судьи: А.Теметев (Ужгород), Я.Балыкин (Днепропетровск), С.Неверкевич (Харьков).
«Динамо»: Габелия, Костава, Чивадзе, Хинчагашвили, Г.Мачаидзе (Копалейшвили, 46), Минашвили, Чилая, Сулаквелидзе, Шенгелия, Кипиани (к), Челебадзе (Тавадзе, 71).
ЦСКА: Новиков, Букиевский, Швецов, Пасечник, Аджем, Глушаков, Шумлин (Чесноков, 46), Дубинин (Нестеров, 71), Тарханов, Беленков, Дулык.
Голы:
1:0 Челебадзе — 20
2:0 Шенгелия — 37
Нереализованный пенальти: Челебадзе (70, вратарь).

ОФИЦИАЛЬНЫЙ СУДЕЙСКИЙ ПРОТОКОЛ (ГАРФ, Фонд 7576, Опись 31, Дело 6219):

ОТЧЕТЫ ПРЕССЫ:

Советский спортლელო (Лело)Заря ВостокаМолодежь ГрузииВечерний Тбилиси

Газета «Советский спорт» (Москва) от 13 мая 1980 года:

«ДИНАМО» (Тбилиси) — ЦСКА — 2:0.
«Динамо» (Тбилиси) — ЦСКА. 2:0 (2:0). Тбилиси. Стадион «Динамо» имени В. И. Ленина. 11 мая. Пасмурно. 17 градусов. 50 000 зрителей.
Судьи А. Теметев (Ужгород), Я. Балыкин (Днепропетровск), С. Неверкевич (Харьков).
«Динамо»: Габелия, Костава, Чивадзе, Хинчагашвили, Г. Мачаидзе (Копалейшвили, 16), Минашвили, Чилая, Сулаквелидзе, Шенгелия. Кипиани, Челебадзе, (Тавадзе, 71).
ЦСКА: Новиков, Букиевский, Швецов, Пасечник, Аджем, Глушаков, Шумлин (Чесноков, 46), Дубинин (Нестеров, 71), Тарханов, Беленков, Дулык.
Голы: Челебадзе (20), Шенгелия (37). На 70-й минуте Челебадзе не реализовал
пенальти.
Дублеры — 5:2. Голы: Мумладзе (2), Дочия (2), Жвания — у «Динамо»; Чесноков (2) — у ЦСКА.
…В единоборстве с Аджемом Кипиани завладел мячом, остался один перед воротами и точно поразил цель. Однако мгновением раньше раздался судейский свисток — от взгляда Теметева не ускользнуло, что тбилисец в борьбе с защитником нарушил правила. Не говоря ни слова, форвард подошел к Аджему, извинился, и игра была продолжена. Во время первой же остановки Теметев подошел к Кипиани и в знак благодарности пожал ему руку. Казалось бы, что, тут такого? Но две короткие немые сценки, в которых и игрок, и арбитр вели себя так корректно, тронули меня. Такое, к сожалению, увидишь не часто…
А матч складывался для судейства совсем не просто. Во всяком случае, первые его минуты, когда гости, не без труда сдерживая атаки динамовцев, часто нарушали правила. Строгость и требовательность Теметева сказались на игре, и тогда стало заметно преимущество более техничных динамовцев. Возглавляемая Кипиани тройка форвардов, хорошо взаимодействуя и много комбинируя, перенгрывала оборону ЦСКА.
В середине тайма Челебадзе и Кипиани в окружении нескольких соперников сыграли в стенку, и Челебадзе сумел попасть мячом в узенькую щель между вратарем и штангой, в ближний от него угол ворот. А еще через четверть часа, снова после передачи Кипиани, отлично сыграл Шенгелия: приняв мяч, он, стоя спиной к воротам, быстро развернулся и с лёта нанес точный удар по цели.
Ни до пропущенных голов. ни после них москвичи не сумели создать у ворот Габелия ни одной по-настоящему серьезной угрозы. Выход после перерыва Чеснокова (который накануне в матче дублирующих составов выделялся активностью и забил два гола) желаемых изменений в игру команды не внес. Большинство атак гостей обрывались еще на подступах к штрафной площади. А хозяева имели шанс увеличить счет, но Челебадзе не реализовал одиннадцатиметровый. Новиков, мгновением раньше неверно атаковавший прорвавшегося к воротам Шенгелия, уверенно парировал пенальти.
М. Пираев, мастер спорта.

Газета «ლელო» («Лело», Тбилиси) от 13 мая 1980 года:

დარჩა ოთხი მატჩი…
თბილისი. ვ.ი. ლენინის სახ. “დინამოს” სტადიონი. 11 მაისი.
“დინამო” (თბილისი) – ცსკა 2:0 (2:0).
“დინამო”: გაბელია, კოსტავა, ჩივაძე, ხინჩაგაშვილი, გ. მაჩაიძე (კოპალეიშვილი), მინაშვილი, ჭილაია, სულაქველიძე, შენგელია, ყიფიანი, ჩელებაძე (თავაძე).
ცსკა: ნოვიკოვი, ბუკიევსკი, შვეცოვი, პასეჩნიკი, აჯემი, გლუშაკოვი, შუბლინი (ჩესნოკოვი), დუბინინი (ნესტეროვი), ტარხანოვი, ბელენკოვი, დულიკი.
მსაჯი: ა. ტემეტევი (უჟგოროდი).
მე მახსოვს მოსკოვის არმიელთა პირველი ვიზიტი თბილისში 1936 წლის საკავშირო საშემოდგომო ჩემპიონატში. მაშინ მოსკოველთა რიგებში თამაშობდნენ იმ დროს განთქმული ფეხბურთელები ლეონოვი, ლიასკოვსკი, ზენკინი, მალინინი, რიაზანცევი, მიტრონოვი, კირეევი. გუნდს დიდი ავტორიტეტი ჰქონდა, თბილისელებმა კი, რომლებიც სულ ახლად ფეხშედგმული იყვნენ უმაღლეს ლიგაში, იმედის ნიშანწყალი არ დაუტოვეს მეტოქეს – 4:0.
შემდეგ 1939 წლის შემოდგომაზე, როცა ცსკა–ს უკვე სათავეში ედგა ფეხბურთის უბადლო დიდოსტატი გ. ფედოტოვი, თბილისშივე გადაწყდა მეორე ადგილის ბედი იმ საქრესტომათიო მატჩში, როცა დინამოელები პირველ ტაიმს აგებდნენ ანგარიშით 1:4, საბოლოოდ კი გამარჯვებულებმა დატოვეს მინდორი – 5:4.
ამას მოჰყვა პირველი ომისშემდგომი წლები, როცა ფედოტოვს მხარში ამოუდგნენ ფეხბურთის კორიფეები – არმიელთა “მძიმე არტილერია” – ბობროვი, გრინინი, დიომინი, ნიკოლაევი, კოჩეტკოვი, ნიკანოროვი, შემდგომში – ბაშაშკინი, შესტერნიოვი, დუბინსკი და მრავალი სხვა.
ერთი სიტყვით, როცა ცსკა თბილისში ჩამოდის, ფეხბურთის ძველ მოყვარულს ბევრი რამ აქვს გასახსენებელი.
ასეთი ინტერესით მოველოდით ამ გუნდს 11 მაისსაც, მაგრამ თამაშის დასაწყისმა ცოტა არ იყოს შეგვაშფოთა. ტრიბუნებზე მსხდომნი. და აი, რატომ. მე–4 წუთზე შენგელია ის–ის იყო პირისპირ გადიოდა ნოვიკოვთან, რომ იგი აშკარად დემონსტრაციულად მოცელეს ზედ კარის წინ. წუთის შემდეგ შენგელიამ კიდევ სცადა მანევრის შესრულება და კვლავ მიწაზე აღმოჩნდა.
მე–6 წუთზე ბელენკოვმა უხეშად წააქცია ყიფიანი. მე–8 წუთზე პასეჩნიკმა აკრძალული ილეთით შეაჩერა ჩელებაძე, მე–10 წუთზე ბუკიევსკი დაურიდებლად შეეჩეხა შენგელიას. ა. ტემეტევი მხოლოდ საჯარიმოების დანიშვნით იფარგლებოდა და ისეთი შთაბეჭდილება შეიქმნა, რომ მატჩი დაემსგავსებოდა მოსკოვის “დინამოსთან” ამასწინანდელ უპრეცედენტო შეხვედრას, როცა სათამაშო მინდორი რამდენიმე დაშავებულმა თბილისელმა კოჭლობით დატოვა.
მაგრამ ეს, საბედნიეროდ, ასე არ მოხდა. ცსკა–ს ფეხბურთელებმა მალე უხეშობას თავი ანებეს და თამაშიც ნორმალურად წარიმართა. ექსცესები აღარ მომხდარა. ამან შედეგიც უპირველესად თვით არმიელებისთვის გამოიღო – მათ ორიოდე კომბინაცია გაითამაშეს შეტევის ხაზზე, ჯერ ტარხანოვმა “მოსინჯა” კარი, შემდეგ ბელენკოვმა სცადა, თუმცა ამაოდ, ზუსტად გაეგზავნა ბურთი მიზანში.
მაგრამ ეს მაინც ეპიზოდები იყო მხოლოდ. ინიციატივა მთლიანად თბილისელებს ეპყრათ, რომლებიც თავიანთი ამ შესუსტებული შემადგენლობითაც საკმაოდ იოლად სძლევდნენ სტუმრების წინააღმდეგობას და შეტევას შეტევაზე
წარმართავდნენ. რამდენიმე საკმაოდ შთამბეჭდავი იერიშის შემდეგ დინამოელებმა საწადელსაც მიაღწიეს. და აი, როგორ: არმიელთა ნახევარმცველმა შუბლინმა მარცხენა ფლანგზე გადაინაცვლა და აქედან მინდვრის სიღრმეში ზუსტად გადააწოდა ბურთი… ყიფიანს. ამ უკანასკნელმა წამსვე გაითამაშა სწრაფი კომბინაცია ჩელებაძესთან, მეკარესთან ერთი ერთზე გაიყვანა თავისი პარტნიორი და ანგარიშიც გაიხსნა – 1:0.
გოლს, როგორც ეს ჩვეულებრივ ხდება ფეხბურთში, წაგებულთა აქტიური კონტრმოქმედებანი მოჰყვა, მაგრამ ცსკა–ს რიგებში თუ ვინმე გამოირჩეოდა თავგამოდებული თამაშით, იყვნენ შვეცოვი, პასეჩნიკი, აჯემი, ხოლო ესენი ყველანი მცველები არიან, მხოლოდ მცველთა ინიციატივით კი ჯერ არავის მოუგია თამაში. დინამოელებს კვლავ ხელთ ეპყრათ თამაშის სადავეები მინდვრის შუაგულშიც. წინა ხაზზეც და მალე მეორე გოლიც იქნა გატანილი. 37–ე წუთზე მარჯვენა ფლანგიდან მოწოდებული ბურთი მოპირდაპირე მცველებით გარსშემორტყმულმა შენგელიამ მშვენივრად, სწრაფად დაამუშავა და ულამაზესი გოლი გაიტანა – 2:0.
ამ სოლიდური უპირატესობით დაიწყეს თბილისელებმა თამაში მეორე ტაიმში და, მართალია, შემდგომში ანგარიში აღარ შეცვლილა, მათი გამარჯვება არც ერთ მომენტში ეჭვს არ იწვევდა. თუმცა შეიძლებოდა მატჩის დიდი ანგარიშით მოგებაც: 70–ე წუთზე მორიგ გარღვევაზე გასულ შენგელიას ფეხებში სტაცა ხელი ამ მომენტში განწირულად დარჩენილმა ნოვიკოვმა და ცსკა–ს კარში უყოყმანოდ დაინიშნა პენალტი. დარტყმა რა თქმა უნდა, მიანდეს ჩელებაძეს. აქ პენალისტმა დარტყმის წინ შეასრულა ცრუ მოძრაობა, იგივე გააკეთა მისმა ვიზავიმ – მეკარემაც და… ბურთი მოიგერია.
ასე, თბილისელთა უდავო გამარჯვებით დამთავრდა ეს საინტერესო თამაში.
ახლა კი იმ 4 დარჩენილი მატჩის შესახებ, რომელზეც სათაურში ვწერდით. საკავშირო ჩემპიონატების ისტორიაში სულ 3 გუნდია, რომლებსაც საერთო ბალანსი უკეთესი აქვთ თბილისელებთან. ესენია მოსკოვის “დინამო”, მოსკოვის “სპარტაკი” და ცსკა. ჩვენ ახლა 26 გამარჯვება გვაქვს, არმიელებს – 30. ამ 4–მატჩიანი განსხვავების ლიკვიდაცია დინამოელთა ახალ თაობას უდავოდ შეუძლია, რაც გუშინწინდელმა მატჩმაც დაგვანახა.
ბ. ქორქია.

Газета «Заря Востока» (Тбилиси) от 13 мая 1980 года:

ЧЕМПИОН ВЫХОДИТ ВПЕРЕД.
В минувшие субботу и воскресенье состоялись игры седьмого тура чемпионата СССР по футболу среди команд высшей лиги. После неудачи в Одессе тбилисские динамовцы вышли на поле стадиона «Динамо» имени В.И.Ленина против команды ЦСКА с огромным желанием победить. И, несмотря на отсутствие М.Мачаидзе, Гуцаева и Дараселия, они провели матч с подьёмом, остро атаковали. Уже в первом тайме мяч дважды побывал в воротах армейских футболистов (отличились Челебадзе и Шенгелия). Счёт мог быть и большим, реализуй Челебадзе во втором тайме пенальти.
Динамовцы выступали в следующем составе: Габелия, Костава, Чивадзе, Хинчагашвили, Г. Мачаидзе (Копалеишвили), Чилая, Минашвили, Сулаквелидзе, Шенгелия, Кипиани, Челебадзе (Тавадзе).

Газета «Молодежь Грузии» (Тбилиси) от 13 мая 1980 года:

ТРЕТЬЯ ПОБЕДА.
Очередной матч чемпионата страны футболисты тбилисского «Динамо» провели с командой ЦСКА. Встреча проходила с преимуществом хозяев поля. Динамовцы стремились к победе убедительной, немало отдали сил атаке, и в результате уже в первом тайме забили два гола. Это третья победа тбилисского «Динамо». Набрав 9 очков, команда занимает четвёртое место вслед за киевским «Динамо», «Спартаком» и «Зенитом», которые после седьмого тура вместе возглавили таблицу чемпионата — по 10 очков.
Вот кто вышел играть с ЦСКА: Габелия, Костава, Чивадзе, Хинчагашвили, Г. Мачаидзе (Копалейшвили), Минашвили, Чилая, Сулаквелидзе, Шенгелия, Кипиани, Челебадзе. Многим из состава тбилисцев в отсутствие ряда игроков пришлось взять на себя как бы дополнительные обязанности: Шенгелия много и полезно участвовал в созидательной игре — особенно на флангах, как бы стараясь восполнить отсутствие Гуцаева; Чилая и Минашвили, в свою очередь, обязаны были обеспечить перевес в средней линия и обороне, принимая участие и в атаках; чаще обычного стремился вперёд и Чивадзе. Но главная роль в практическом становлении частично обновлённого ансамбля принадлежала Кипиани. Он во многом сумел придать действиям команды не только стройность, но и остроту.
Оба гола были забиты с передач Кипиани: сначала он в одно касание вывел к воротам Челебадзе — (24-я мин.), а затем точно выложил мяч Шенгелия (37-я мин.), который удвоил результат, мгновенно развернувшись перед воротами. 2:0.
Во втором тайме, проходившем менее интересно, вратарь армейцев Новиков отразил мяч, посланный Челебадзе с пенальти. И это была не единственная возможность у тбилисцев для взятия ворот.
Н.БАЛАНЧИВАДЗЕ.

Газета «Вечерний Тбилиси» (Тбилиси) от 12 мая 1980 года:

ПОБЕДА В МАТЧЕ С АРМЕЙЦАМИ.
«ДИНАМО» (ТБИЛИСИ) — ЦСКА — 2:0.
Коллектив динамовцев Тбилиси вчера выступал перед болельщиками на своем поле против московских армейцев без трех ведущих футболистов М. Мачаидзе, Дараселия и Гуцаева. Несмотря на трудности с комплектацией состава, думается, что старший тренер тбилисцев Н. Ахалкаци может быть доволен — матч с армейцами Москвы получился.
Динамовцев в «бой» повел Кипиани (впервые выступавший вчера с капитанской повязкой). Именно при его непосредственном участии после точных и своевременных передач и было зафиксировано два взятия ворот москвичей, принесших победу хозяевам поля. Первый гол записал на свой лицевой счет на 24-й минуте Челебадзе. Голкипера армейцев Новикова трудно было обвинить в нерасторопности, как трудно было обвинить его, собственно говоря, и во втором пропущенном мяче (его забил на 37-й минуте Шенгелия).
А что же армейцы? Они приложили немало усилий чтобы переломить ход игры, но мало в чем преуспели. Атаки их, как правило, прерывались на дальних подступах к динамовским воротам. В тех же случаях, когда форвардам все же удавалось прорвать оборону, завершающие удары их не отличались меткостью. В ряде случаев (особенно во втором тайме) надежно играл Габелия. Наступательные действия армейцев в целом же не выглядели тактически разнообразными. Новикову снова то и дело приходилось вступать в игру, отбивая сильные удары Сулаквелидзе, Кипиани, Минашвили, активно игравшего в этом матче.
Счет мог быть и большим, реализуй в середине второго тайма Челебадзе «одиннадцатиметровый», назначенный за снос Шенгелия вратарем гостей. Но Новиков исправил свою же ошибку, «угадав» направление удара. Словом, тбилисцы одержали уверенную победу.
Они выступали вчера в следующем составе: Габелия, Костава, Чивадзе, Хинчагашвили, Г. Мачаидзе (Копалеишвили), Минашвили, Чилая, Сулаквелидзе, Шенгелия, Кипиани, Челебадзе (Тавадзе).
…После семи туров в лидерах «триумвират» — спартаковцы столицы, «Зенит» и киевские динамовцы, имеющие по 10 очков. На очко меньше в активе тбилисцев, они на IV месте.
А. СМИРНОВ.