«Динамо» (Тбилиси) — «Арарат» (Ереван) 4:0 (1:0)

Чемпионат СССР 1980 года. Высшая лига. Матч № 31.

8 ноября 1980 года. 15-00. Тбилиси. Стадион «Динамо» им. В.И.Ленина. Ясно, 15 градусов. 45000 зрителей.
Судьи: А.Кадетов, Ю.Савченко, А.Шевченко (все — Москва).
«Динамо»: Габелия, Костава, Чивадзе (к), Хизанишвили, Муджири, Дараселия, Сулаквелидзе, Джохадзе (Тавадзе, 60), Челебадзе (Жвания, 46), Кипиани, Шенгелия.
«Арарат»: Васильев, Вартазарян, Асатрян, Аш.Хачатрян, Мовсесян, Погосян (Мхитарян, 72), Керопян, Оганесян (к), Касабоглян, Ан.Хачатрян, Саакян (Галустян, 67).
Голы:
1:0 Кипиани — 22
2:0 Чивадзе — 60
3:0 Шенгелия — 73
4:0 Шенгелия — 76
Предупреждение: Сулаквелидзе.

ОФИЦИАЛЬНЫЙ СУДЕЙСКИЙ ПРОТОКОЛ (ГАРФ, Фонд 7576, Опись 31, Дело 6220):

ОТЧЕТЫ ПРЕССЫ:

Советский спортლელო (Лело)Заря ВостокаМолодежь ГрузииВечерний Тбилиси

Газета «Советский спорт» (Москва) от 11 ноября 1980 года:

«ДИНАМО» (Тбилиси) — «АРАРАТ» — 4:0.
«Динамо» (Тбилиси) — «Арарат» (Ереван). 4:0 (1:0). Тбилиси. 8 ноября. Стадион «Динамо» имени В. И. Ленина. Ясно. 15 градусов. 45 000 зрителей.
Судьи А. Кадетов, К. Савченко, А. Шевченко (все — Москва).
«Динамо»: Габелия, Костава. Чивадзе, Хизанишвили, Муджири, Дараселия, Сулаквелидзе, Джохадзе (Тавадзе, 60), Челебадзе (Жвания, 46), Кипиани, Шенгелия.
«Арарат»: Васильев, Вартазарян, Асатрян, Аш. Хачатрян, Мовсесян, Погосян (Мхитарян, 72), Керопян, Оганесян, Касабоглян, Ан. Хачатрян, Саакян (Галустян, 67).
Голы: Кипиани (22), Чивадзе (60), Шенгелия (73, 76).
Предупрежден Сулаквелидве.
Дублеры — 2:0. Голы: Жордания, Джохадзе.
В среду динамовцы Тбилиси с крупным счетом победили ирландский «Уотерфорд», а в субботу вновь порадовали красивой результативной игрой в матче с «Араратом». Убедительные победы, одержанные хозяевами поля, свидетельствуют, что, несмотря на отсутствие из-за травм ряда ведущих игроков, команда завершает сезон в хорошей, боевой форме.
И «Динамо», и «Арарат» славятся приверженностью к игре техничной и темповой. Так что, когда эти команды встречаются между собой, состязание в технике и скорости рождает увлекательное зрелище.
Едва только начался матч, как стало очевидно, что к лидерам команд приставлены персональные опекуны: к Кипиани — Погосян, к Оганесяну — Сулаквелидзе. Забегая вперед, замечу, что в обеих парах атакующие имели преимущество и умело направляли игру своих команд. И если Кипиани это удавалось лучше, чем Оганесяну, то это не только его личная заслуга, но и результат более активной поддержки партнеров. Вообще должен заметить, что от игры Кипиани получаешь истинное удовольствие, особенно от его тонких ходов и безупречных передач.
Кипиани и открыл счет в матче, умело воспользовавшись ошибкой Васильева. Еще один гол с его точной передачи провел Чивадзе. Кстати, и капитан тбилисцев заслуживает самых добрых слов. Центральный защитник своего клуба и сборной СССР, он часто подключается в атаки, действуя в передней линии так же уверенно, как и в обороне. Три гола в четырех последних матчах чемпионата и еще один — «Уотерфорду» говорят сами за себя.
В начале матча араратовцы несколько раз опасно угрожали воротам «Динамо». Уже на первой минуте после сильного удара Касабогляна мяч пролетел над перекладиной. По мере того, как хозяева поля наращивали мощь атак, гости все реже появлялись в их штрафной площади. В конечном итоге превосходство динамовцев стало ощутимым, а после того как счет стал 2:0, судьба матча практически была решена. Одержав пятнадцатую победу в чемпионате, динамовцы Тбилиси сохраняют шансы на завоевание бронзовых медалей.
Г. Антадзе, заслуженный мастер спорта.

Газета «ლელო» («Лело», Тбилиси) от 11 ноября 1980 года:

ოსტატობამ გადაწყვიტა.
თბილისი. ვ.ი.ლენინის სახელობის “დინამოს” სტადიონი. 8 ნოემბერი.
“დინამო” (თბილისი) – “არარატი” (ერევანი) 4:0 (1:0).
“დინამო”: გაბელია, კოსტავა, ჩივაძე, ხიზანიშვილი, მუჯირი, დარასელია, სულაქველიძე, ჯოხაძე (თავაძე), ჩელებაძე (ჟვანია), ყიფიანი, შენგელია.
“არარატი”: ვასილიევი, ვართაზარიანი, ასატრიანი, აშ. ხაჩატრიანი, მოვსესიანი, პოღოსიანი (მხითარიანი), ქეროფიანი, ოჰანესიანი, კასაბოღლიანი, ან. ხაჩატრიანი, სააკიანი (გალუსტიანი).
მსაჯი: ა. კადეტოვი (მოსკოვი).
გაფრთხილებულია სულაქველიძე.
ერევნის “არარატი” ტრადიციულად რთული მეტოქეა თბილისის დინამოელთათვის. ამ ორი გუნდის შეხვედრები მუდამ დაძაბულობით გამოირჩევა და საგანგებო მზადებასაც მოითხოვს, ამიტომ საკავშირო ჩემპიონატის 31–ე ტურში დიდი ანგარიშით მოგებულმა მატჩმა შეიძლება ისეთი შთაბეჭდილება შეუქმნას ფეხბურთის მოყვარულთ, თითქოს ყველაფერი იოლად მიმდინარეობდა და დინამოელებს არც გასჭირვებიათ ამ მეტად პერსპექტიული, მზარდი გუნდის დაძლევა.
მაგრამ ეს ასე არაა. ერევნელებმა უდიდესი მონდომებით, მობილიზებით იბრძოლეს, ყველაფერი გააკეთეს წარმატებისთვის და თუ მიზანს ვერ მიაღწიეს, ეს იმიტომ, რომ შეუპოვარი ბრძოლის ფონზე თბილისელ ფეხბურთლთა ინდივიდუალური ოსტატობის დონე უფრო მაღალი იყო, გუნდის სამოქმედო ტაქტიკური გეგმაც უფრო მიზანშეწონილი, სწორი და გამართული გამოდგა.
მატჩის შემდეგ გულდასმით გადავათვალიერეთ თამაშის ქრონოლოგიური მსვლელობა, შევადარეთ სტატისტიკური გამოანგარიშებები და დავრწმუნდით, რომ დინამოელებმა გაიმარჯვეს არა უდავო ტერიტორიული უპირატესობის, განუწყვეტელი იერიშების, მეტოქის სისუსტის გამო, არამედ იმით, რომ ძალზე რაციონალურად ითამაშეს, ზუსტად დაგეგმეს ურთიერთმოქმედების ნიუანსები, ყველა რგოლში თითქმის უშეცდომონი იყვნენ და მძიმე მდგომარეობაშიც კი (75–ე წუთზე დაშავდა მუჯირი და თბილისელები ათნი დარჩნენ მინდორზე), ყოველგვარი აჩქარების გარეშე, ზუსტად, დარწმუნებით აკეთებდნენ თავიანთ საქმეს. მეტსაც ვიტყვი: სწორედ ამ პერიოდში შეძლეს მათ მესამე და მეოთხე გოლების გატანა “არარატის” კარში. ეს იმაზე მეტყველებს, რომ კრიზისმა, რომელიც რამდენიმე ხნის წინათ შეიმჩნეოდა, განვლო – გუნდმა კვლავ დაიბრუნა თავისი მაღალი საბრძოლო ფორმა. ჩვენ გვახსოვს, რომ ზოგიერთ სხვა მატჩში თბილისელებს გაცილებით მეტი ტერიტორიული უპირატესობაც ჰქონიათ და ასეთი წარმატებისთვის ვერ მიუღწევიათ. ახლა კი ყველაფერი შესანიშნავად მორგებული და მოწესრიგებული იყო.
მასპინძლებმა კარგად გადაწყვიტეს “არარატის” ორი ყველაზე აქტიური მოთამაშის – ოჰანესიანისა და ან. ხაჩატრიანის უვნებელყოფის საკითხი. საჭიროების მიხედვით გრძელი გადაცემებით წარმართეს კონტრშეტევები და საწადელსაც მიაღწიეს. სტუმრები ხშირად მიმართავდნენ ხელოვნური თამაშგარე მდგომარეობის შექმნის ტაქტიკურ ხერხს, მაგრამ დინამოელებმა ესეც თავიანთ სასარგებლოდ გამოიყენეს და მინდვრის სიღრმიდან განხორციელებული მოულოდნელი გარღვევებით არაერთი კრიტიკული მომენტი შექმნეს მეტოქის კართან – ჩელებაძე
ორჯერ აღმოჩნდა პირისპირ მეკარე ვასილიევთან, ყიფიანმა კი სწორედ ასეთი მანევრის შემდეგ გახსნა ანგარიში.
მთელი მატჩის მსვლელობაში ერევნელებმა 21–ჯერ დაარტყეს კარში, გაბელიამ 5 ბურთი აიღო, დანარჩენი აცდა მიზანს.
თბილისელებმა კარში დაარტყეს 22–ჯერ, აქედან 13 დარტყმა მიზანში წავიდა, ვასილიევი 4–ჯერ უძლური იყო ეხსნა გუნდი. უკვე ეს ციფრები ნათლად მეტყველებს დინამოელთა მაღალ ოსტატობაზე, სიზუსტეზე.
ანგარიში 22–ე წუთზე გახსნა ყიფიანმა, რომელმაც მოპირდაპირე მეკარესთან უშუალო ბრძოლისას სრული სიმშვიდე გამოიჩინა და ზუსტად გაგზავნა ბურთი კარში – 1:0.
მე–60 წუთზე იმავე ყიფიანმა და ჩივაძემ კარგად გაითამაშეს შემუშავებული, ტიპიური კომბინაცია, ამ უკანასკნელმა, უკვე მერამდენედ, გოლით დაამთავრა სწრაფი რეიდი – 2:0.
73–ე წუთზე შენგელიამ დროზე შეამჩნია, რომ მეკარე გასილიევი წინ იყო გამოსული და დაუყოვნებლივ ისარგებლა ამით – 3:0, ხოლო 76–ე წუთზე მანვე კარგად გამოიყენა თავაძის გადაცემა – 4:0.
ყველაფერი ეს კარგია, თბილისის “დინამოს” ახლა მხოლოდ სიხარული მოაქვს თავისი ქომაგებისთვის, მაგრამ არ შემიძლია ორიოდე მეგობრული მითითება არ გამოვთქვა ზოგიერთი მოთამაშის მიმართ.
პირველი ეხება სულაქველიძეს. ამ გამოცდილ ფეხბურთელს, რომელიც სსრ კავშირის ნაკრების ძირითადი წევრია, სხვადასხვა ადგილზე შეუძლია თამაში და მუდამ დიდი სარგებელი მოაქვს გუნდისთვის, მაგრამ ჩემთვის გაუგებარია, რატომ მიიყვანა მან ამ მატჩში საქმე გაფრთხილებამდე. ასეთი გაფრთხილება სულაქველიძეს ადრეც აქვს მიღებული, ამიტომ იგი იძულებულია გამოტოვოს ერთი კალენდარული მატჩი. იმასაც ნუ დავივიწყებთ, რომ სულაქველიძე წლეულს, ორჯერ გააფრთხილეს საერთაშორისო შეხვედრებში. მომავალში მან მეტი სიფრთხილე უნდა გამოიჩინოს.
ორიოდე სიტყვა მინდა ვთქვა გაბელიაზეც. მე კარგად ვიცი რა ურთულესი მოვალეობა აკისრია მეკარეს, როგორ მოქმედებს მისი საქციელი მინდვრის მოთამაშეებზე. გაბელია ახლა კვლავ ჩადგა ფორმაში, საიმედოდ თამაშობს, მაგრამ ზოგჯერ ვერ თოკავს ნერვებს, ემოციებს აჰყვება ხოლმე, როგორც ამ მატჩშიც იყო, და საფუძველს აძლევს ზოგიერთებს საყვედური გამოთქვან მის მიმართ. გაბელიას იმდენი სპორტული ოსტატობა აქვს, რომ შეუძლია აუღელვებლად, ექსცესების გარეშე გაართვას თავი ძნელ მოვალეობას.
ს. შუდრა, სპორტის დამსახურებული ოსტატი.

Газета «Заря Востока» (Тбилиси) от 11 ноября 1980 года:

Чем ближе финиш…
8 и 9 ноября состоялись матчи 31-го тура чемпионата страны по футболу своди команд высшей лиги. Для команд, борющихся за призовые места, а также за право остаться в высшей лиге сейчас, на финише чемпионата, каждый матч имеет принципиальное значение, каждое очко может стать решающим. Вот почему почти все игры проходят в острой борьбе.
Отлично провели на своём стадионе матч с ереванским «Араратом» тбилисские динамовцы. Гости с самого начала организовали прессинг по всему полю, плотно «опекая» каждого футболиста. В таких условиях успех могли принести высокое индивидуальное мастерство и скорость. Они и стали основными козырями динамовцев.
Блеснул и на этот раз виртуозной техникой Кипиани, его филигранные пасы не раз создавали острые моменты у ворот «Арарата». Дирижируя игрой своих партнёров, Кипиани и сам смело атаковал. Именно он открыл на 22-й минуте счёт в этом матче, а в начале второго тайма Чивадзе с его великолепно пробитого штрафного забил головой второй мяч.
Немало острых моментов было создано и футболистами «Арарата». Но удачно сыграли Габелия и защитники «Динамо». Во втором тайме не обошлось, к сожалению, без грубости — вынужден был из-за травмы покинуть поле Муджири. А так: как до этого в рядах динамовцев были произведены две замены, то они остались на поло вдесятером. И всё же тбилисские футболисты продолжали бурно наступать. Усилия команды дважды воплотил в голы Шенгелия — на 73-й и 7б-й минутах. Одержав крупную победу со счётом 4:0, динамовцы вновь вплотную приблизились к идущему на третьем место ленинградскому «Зениту», который потерпел неудачу на выезде в игре с аутсайдером — ташкентским «Пахтакором» — 0:1. Так что борьба за «бронзу» вновь обострилась.
Участники матча на тбилисском стадионе «Динамо» имени В. И. Ленина выступали в следующих составах: «Динамо» — Габелия, Костава, Чивадзе, Хизанишвили, Муджири, Дараселия, Сулаквелидзе, Джохадзе (Тавадзе), Челебадзе (Жвания), Кипиани, Шенгелия; «Арарат» — Васильев, Вартазарян, Асатрян, Ашот Хачатрян, Мовсесян, Погосян (Костанян), Керопян, Оганесян, Касабоглян, Андраник Хачатрян (Галустян), Саакян.

Газета «Молодежь Грузии» (Тбилиси) от 11 ноября 1980 года:

Вновь победа.
В очередном туре чемпионата СССР футболисты тбилисского «Динамо» одержали уверенную победу над ереванским «Араратом» — 4:0. Игра проходила интересно. Сначала Д. Кипиани на 22-й минуте, обыграв вратаря, послал мяч в сетку ворот соперников — 1:0. Затем капитан тбилисцев — А. Чивадзе красивым ударом головой увеличил счёт. В конце второго тайма дважды отличился Р. Шенгелия.
Теперь тбилисцы вплотную приблизились к занимающему третье место в турнирной таблице «Зениту».
«Динамовцы» Тбилиси выступали в следующем составе: Габелия, Костава, Чивадзе, Муджири, Хизанишвили, Дараселия, Сулаквелидзе, Джохадзе (Тавадзе), Челебадзе (Жвания), Кипиани, Шенгелия.

Газета «Вечерний Тбилиси» (Тбилиси) от 10 ноября 1980 года:

ЦЕНА ИНИЦИАТИВЫ.
«ДИНАМО» (ТБИЛИСИ) — «АРАРАТ» (ЕРЕВАН) — 4:0.
Динамовцы начали игру очень активно, предложили высокий темп, атаковали азартно, до конца боролись за каждый мяч и в каждой ситуации. Сразу скажем, что «Арарат» не уклонился от вызова. Армянские футболисты действовали не менее энергично и самоотверженно, упорно искали пути к воротам грузинской команды. Однако на поле все больше и больше доминировали хозяева. Особенно активен был в первые минуты Челебадзе. Вначале он, оставшись с глазу на глаз с голкипером ереванцев Васильевым, чуть было не поразил цель, но «дуэль» сумел выиграть вратарь. В другом случае удар форварда отразила штанга. Автором же первого мяча на 22-й минуте стал Кипиани. Он технично вышел к линии штрафной, попутно обыграл и Васильева, в отчаянном прыжке пытавшегося преградить путь, и хладнокровно забил мяч. Динамовцы и в дальнейшем продолжали делать все, чтобы преимущество в один мяч приумножить. Но до перерыва счет так и остался минимальным.
Во втором тайме тбилисцы неожиданно с быстрого темпа перешли на медленный. Гости моментально уловили смену ритма и активизировали наступательные действия. Скоростные атаки футболистов «Арарата», частые переводы мяча с флангов в центр были достаточно острыми, и защита «Динамо» работала с полной отдачей. Вовремя поняв, что единственный гол еще не победа, тбилисцы заиграли снова дружнее, напористее, изобретательнее. И вот на 60-й минуте удачно подключившийся в атаку, Чивадзе «замкнул» передачу со штрафного от Кипиани. На 73-й минуте уже отличился Шенгелия. Он получил точный пас от своего вратаря Габелия и с ходу, метров с 30, без промедления пробил — 3:0. Спустя 3 минуты снова Шенгелия, но уже с подачи своего партнера Жвания доводит счет до 4:0. Ереванцы не падали духом и продолжали искать пути для завершения своих атак, чтобы забить хотя бы «гол престижа», но сделать этого им так и не удалось.
Благодаря этой победе футболисты столицы Грузии вновь приблизились на очко к занимающему третье место ленинградскому «Зениту», который в минувшем туре потерпел поражение в гостях от ташкентского «Пахтакора» — 0:1.
А. СМИРНОВ.