«Динамо» (Тбилиси) — «Торпедо» (Москва) 3:1 (1:0)

Чемпионат СССР 1979 года. Высшая лига. Матч № 13.

14 июня 1979 года. 19-00. Тбилиси. Стадион «Динамо» им. В.И.Ленина. Перед игрой — дождь, пасмурно, 18 градусов. 50000 зрителей.
Судьи: А.Поликанов, А.Буров, Г.Мильх (все — Ленинград).
«Динамо»: Гогия, Хизанишвили, Чивадзе, Хинчагашвили, Муджири, Дараселия (Сулаквелидзе, 46), М.Мачаидзе (к), Г.Мачаидзе, Гуцаев, Кипиани, Шенгелия.
«Торпедо»: Чанов, Круглов, Жупиков, Бутурлакин, Пригода, Петренко, Лосев, Васильев, Юрин, Ванюшкин (Сахаров, 46), Храбростин (Гришин, 65).
Голы:
1:0 Шенгелия — 05
2:0 Шенгелия — 49
2:1 Васильев — 59
3:1 Чивадзе — 89

ОФИЦИАЛЬНЫЙ СУДЕЙСКИЙ ПРОТОКОЛ (ГАРФ, Фонд 7576, Опись 31, Дело 5419):

ОТЧЕТЫ ПРЕССЫ:

Советский спортლელო (Лело)Молодежь ГрузииВечерний Тбилиси

Газета «Советский спорт» (Москва) от 15 июня 1979 года:

«ДИНАМО» (ТБИЛИСИ) — «ТОРПЕДО» — 3:1.
«Динамо» (Тбилиси) — «Торпедо» (Москва). 3:1 (1:0)
Тбилиси. Стадион «Динамо» имени В. И. Ленина. 14 июня. Состояние поля — 5 баллов. Пасмурно. Перед игрой дождь. 18 градусов. 50 000 зрителей. Судьи А. Поликанов, А. Буров, Г. Мильх (все — Ленинград.
«Динамо»: Гогия, Хизанишвили, Чивадзе, Хинчагашвили, Муджири, Дараселия (Сулаквелидзе, 46), М. Мачаидзе, Г. Мачаидзе, Гуцаев, Кипиани, Шенгелия.
«Торпедо»: Чанов, Круглов, Жупиков, Бутурлакин, Пригода, Петренко, Лосев, Васильев, Юрин, Ванюшкин (Сахаров, 46), Храбростин (Гришин, 63),
Голы: Шенгелия (5, 49), Васильев (59). Чивадзе (89).
Дублеры — 1:0. Гол: Болквадзе.
В недавнем интервью «Советскому спорту» лучший футболист прошлого года Шенгелия сетовал на трудности в нынешнем чемпионате, в частности на отсутствие травмированных Кипиани и Гуцаева, с которыми ему и играть легко, и забивать сподручно. И вот в матче с автозаводцами столицы чемпион впервые в этом сезоне вышел на поле с оптимальной, тройкой форвардов, и сразу же в прежнем блеске засверкал талант бомбардира. На протяжении всего матча Шенгелия, несмотря на плотную персональную опеку, угрожал воротам. Очень активно ему помогали в этом партнеры. С передач Кипиани и Г. Мачаидзе Шенгелия вначале каждого тайма забивал по мячу и еще несколько раз был близок к успеху.
Защитники гостей — ни в одиночку, ни коллективно — с опекой атакующих не справлялись. Просачивались динамовцы к воротам «Торпедо» и по центру, и по флангам.
Гуцаев, Кипиани, Шенгелия, хорошо поддерживаемые с тыла, чувствовали себя полновластными хозяевами в штрафной площади москвичей.
Только однажды, на протяжении всего матча — было это вскоре после того, как Васильев неожиданно сильнейшим ударом метров, с тридцати довел разницу в счете до минимума — торпедовцы оживились и предприняли попытку выровнять игру. Тот же Васильев мог с близкого расстояния добиться нового успеха, но Гогия в отличном прыжке парировал удар.
В заключительной части матча на поле вновь доминировали динамовцы. И уже под самый занавес Чивадзе повторил то, что не удалось ранее Васильеву: его сильный удар издали угодил точно в девятку.
Г. АКОПОВ.

Газета «ლელო» («Лело», Тбилиси) от 16 июня 1979 года:

ლიდერი კვლავ ორია.
თბილისი. ვ. ი. ლენინის სახელობის “დინამოს” სტადიონი. 14 ივნისი.
“დინამო” (თბილისი) – “ტორპედო” (მოსკოვი) 3:1 (1:0).
“დინამო”: გოგია, ხიზანიშვილი, ჩივაძე, ხინჩაგაშვილი, მუჯირი, დარასელია (სულაქველიძე), მ. მაჩაიძე, გ. მაჩაიძე, გუცაევი, ყიფიანი, შენგელია.
“ტორპედო”: ჩანოვი, კრუგლოვი, ჟუპიკოვი, ბუტურლაკინი, პრიგოდა, პეტრენკო, ლოსევი, ვასილიევი, იურინი, ვანიუშკინი (სახაროვი), ხრაბროსტინი (გრიშინი).
მსაჯი: ა. პოლიკანოვი (ლენინგრადი).
მოსკოვის “ტორპედო”! დიდი ხანია ეს გუნდი ერთ–ერთი ყველაზე უფრო საინტერესო და ძნელი მეტოქეა თბილისის ”დინამოსთვის” საკავშირო ჩემპიონატებისა და თასის გათამაშებებში. იხსენებ ამ ორი გუნდის გარდასულ წელთა მატჩებს და თვალწინ ცოცხლდება უკიდურესად დაძაბული, საინტერესო, უშეღავათო, ნამდვილი დიდი ფეხბურთით აღსავსე შეხვედრები. თითქმის ყოველი მატჩი უდიდეს სიამოვნებას ანიჭებდა მაყურებელს ღრმაშინაარსიანი თამაშით, გამოჩენილ ტორპედოელ ოსტატთა გამოსვლას მოუთმენლად ველოდით მუდამ თბილისში.
ეს ისტორიაა და მასთან ერთად – ტრადიციაც… ჩვენ გვახსოვს 1938 წელი, როცა მოსკოვის “ტორპედო” ჩარიცხეს უმაღლეს ლიგაში. მაშინ იქ გამოდიოდნენ პირველხარისხოვანი ფეხბურთელები ა. სინიაკოვი, პ. პეტროვი, რ. კარიჩევი (იგი ბათუმელი იყო წარმოშობით), ი. კოჩეტკოვი, ვ. მასლოვი, კ. რიაზანცევი და სხვა შესანიშნავი მოთამაშეები. მას შემდეგ გუნდს არც ერთხელ არ დაუტოვებია უძლიერესთა რიგები. გვახსოვს პირველი მატჩიც, როცა თბილისელები იგებდნენ ანგარიშით 3:0 და ტორპედოელმა პეტროვმა ხუთიოდე წუთში გაქვითა სამივე გოლი – 3:3.
ან ჩვენი თაობის გულშემატკივართგან ვის დაავიწყდება 1964 წლის ბრწყინვალე მატჩი ჩემპიონის წოდებისთვის ტაშკენტში, რომელიც თბილისის “დინამომ” მოიგო ანგარიშით 4:1.
მას შემდეგ ბევრმა წყალმა ჩაიარა. ახლა “ტორპედოში” აღარ არიან ა. პონომარიოვის, ა. სოჩნევის, გ. ჟარკოვის, ვ. ივანოვის, ე. სტრელცოვის, ს. მეტრეველის, ვ. ვორონინის, გ. გუსაროვის, ნ. მანოშინის რანგის ფეხბურთელები, გუნდს ვეღარ ვხვდებით ლიდერთა რიგებში, მაგრამ ტორპედოელებმა მტკიცედ შეინარჩუნეს დაუწერელი სპორტული “მემკვიდრეობა” და თბილისის დინამოელებთან, როგორც წესი, მუდამ თამაშობენ უკიდურესი მობილიზებით, გაშლილად, საინტერესოდ, ტემპერამენტით.
მთლი ეს პრელუდია 14 ივნისის მატჩის აღწერის წინ დაგვჭირდა იმის სამადლობლად, რომ ძველმა მეტოქეებმა ამ დღესაც მაღალი კლასის, გააზრებული ფეხბურთი გვიჩვენეს და კმაყოფილი დატოვეს მაყურებელი.
მატჩი მართლაც საინტერესო იყო. ტონი მას დინამოელებმა მისცეს, რომლებმაც რამდენიმე სწრაფი, ტემპიანი შეტევის შემდეგ საუკეთესო კომბინაცია გაითამაშეს: ყიფიანმა ბურთი შენგელიას გადააწოდა და ამ უკანასკნელმა რთულ სიტუაციაში ოსტატურად დაარტყა კარში – 1:0.
ტორპედოელებს ძალზე უჭირდათ მეტოქის მთავარი შემტევი სამეულის (გუცაევი, ყიფიანი, შენგელია) იერიშების მოგერიება, მაგრამ დაცვითი რიგების რაოდენობრივი გაძლიერებით, მკაცრი პერსონალური მეურვეობით, მაინც შეძლეს ხიფათის აცილება საკუთარ საჯარიმო მოედანზე. ერთხელაც მათი “მოკავშირე” ძელი გამოდგა, რომელმაც მოიგერია შენგელიას დარტყმა 30–ე წუთზე.
ამ პერიოდში, ჩვენი აზრით, შემტევი ოპერაციების წარმოებისას მეტი აქტიურობა უნდა გამოეჩინა დინამოელთა ნახევარდაცვის ხაზს, რომელიც რამდენადმე დაცილებული იყო თავდასხმის სამეულს და ზოგჯერ აგვიანებდა საქმეში ჩარევას კარის უშუალო შტურმის დროს.
შესვენების შემდეგ, 49–ე წუთზე, შენგელიამ კვლავ შესანიშნავად ითამაშა, მოატყუა “ტორპედოს” ორივე სტოპერი და მეორედ აიძულა ჩანოვი ბადიდან გამოეტანა ბურთი – 2:0.
საქმე თითქოს მოთავებული იყო. თბილისელები 2 ბურთით იყვნენ წინ, ტერიტორიული უპირატესობაც საფუძვლიანად ეპყრათ ხელთ, შეტევა შეტევას მოსდევდა, სულაქველიძის დარტყმა რის გაჭირვებით მოიგერია ჩანოვმა. შენგელიამ ისევ ძელს მოახვედრა ბურთი, მაგრამ “ტორპედომ” ამ ვითარებაში მაინც შეძლო კონტრთამაშის შექმნა და თუმცა იგი ხანმოკლე იყო, საპასუხო გოლი გატანილი იქნა.
ეს ვასილიევმა 56–ე წუთზე შორი მანძილიდან დარტყმით შეძლო.
საჭირო შეიქნა თამაშის მაქსიმალური გაძლიერება, მთელი რესურსების ამოქმედება, რათა თითქმის გარანტირებული გამარჯვება და ესოდენ საჭირო 2 ქულა თვალსა და ხელს შუა არ გაგვპარვოდა. ისევ “დაიტვირთა” მოსკოველთა საჯარიმო მოედანი თბილისელი ფეხბურთელებით, ძელმა კვლავ იხსნა სტუმრები გუცაევის დარტყმის შემდეგ და მოსახდენი მოხდა უკვე მაშინ, როცა თამაშის დრო ფინიშს უახლოვდებოდა: ერთ–ერთი შეტევის დროს ჩივაძემ სწრაფად გადაინაცვლა წინ, მიიღო გუცაევის გადაცემა და ზუსტად “ჩაჭედა” ბურთი კარის ზედა კუთხეში – 3:1.
მატჩი, ვიმეორებთ, ძალზე საინტერესო და დაძაბული იყო, მაგრამ იგი კიდევ უფრო უკეთესი იქნებოდა, რომ არბიტრს ა. პოლიკანოვს მეტი პრინციპულობა გამოეჩინა უხეშობის წინააღმდეგ ბრძოლის საქმეში. მან ვერც ერთხელ ვერ იკისრა ყვითელი ბარათის ჩვენება დამრღვევთათვის და მთელი მატჩის მსვლელობაში მოჩვენებითი მრისხანე სახით რაღაც სენტენციებს უკითხავდა დამრღვევთ. რა თქმა უნდა, თავის დროზე მიღებული მკაცრი და სამართლიანი სანქციები უფრო მეტ ეფექტს გამოიღებდა მინდორზე წესრიგის დასამყარებლად.
ამ ტურის შემდეგ საკავშირო ჩემპიონატში აღდგა ადრინდელი სტატუს-კვო.
ლიდერმა დონეცკის “შახტიორმა”, მინსკში პირველი მარცხი იწვნია ადგილობრივი “დინამოსაგან” და გათამაშების ცხრილის სათავეში კვლავ ორი გუნდი დგას – დონეცკის “შახტიორი” და თბილისის “დინამო”.
ბ. ქორქია.

Газета «Молодежь Грузии» (Тбилиси) от 16 июня 1979 года:

Игра по-чемпионски!
Три гола в одном матче — показатель высокой результативности. Но счет 3:1 — во встрече тбилисских динамовцев с «Торпедо» (Москва) — тем не менее не совсем точно выражает соотношение сил команд. Острейших моментов у ворот «Торпедо» создавалось множество, зрители стали свидетелями и сопереживателями интересного и яркого футбольного спектакля.
Этот матч можно разделить на две части: первая, когда хозяева поля абсолютно доминировали, вторая — когда инициативой в каком-то промежутке времени (минут пятнадцать) владели москвичи. После счета 2:0 Васильев неожиданно и точно пробил из-за штрафной площади, и вслед за этим торпедовцы продолжали четко разыгрывать мяч во время конратак на средней скорости, причем дважды внесли сумятицу в ряды обороны чемпионов, когда неточно сыграл на выходах вратарь Гогия.
Однако вскоре преимущество динамовцев стало подавляющим. Мяч трижды попадал в штангу. Надо наметить, что тбилисские футболисты показали не только высокую индивидуальную технику игры, но и отличные коллективные действия. Первый гол был забит на 4-й минуте, после комбинации Кипиани — Г. Мачаидзе — Шенгелия. Все трое действовали превосходно. Второй гол (49-я минута) стал результатам игровой проницательности Кипиани и снайперской техники Шенгелия. На предпоследней минуте Чивадзе с подачи Гуцаева метров с 25 послал мяч в «девятку» — 3:1.
Кипиани, судя по этой игре, близок к своей былой форме, большой объем работы выполнили игроки средней линии.
Арбитру матча А. Поликанову (Ленинград) специальная комиссия поставила лишь «тройку», мотивируя свое решение явными просчетами (в частности, на явный снос Гуцаева в штрафной судья никак не реагировал).
Чемпионы выступали в таком составе: Гогия, Хизанишвили, Чивадзе, Хинчагашвили, Муджири, Дараселия (Сулаквелидзе), М. Мачаидзе, Г. Мачаидзе, Гуцаев, Кипиани, Шенгелия.
Н. БРОЛАДЗЕ.

Газета «Вечерний Тбилиси» (Тбилиси) от 15 июня 1979 года:

ИНТЕРЕСНЫЙ ПОЕДИНОК.
Матчи между старыми соперниками — автозаводцами столицы и динамовцами Тбилиси всегда проходят в интересной борьбе и справедливо считаются любителями футбола зрелищными вне зависимости от того, какое место занимают команды в чемпионате страны. Не был исключением и вчерашний поединок, изобиловавший острыми ситуациями, неожиданными тактическими ходами и, что самое главное, голами.
С первых же минут хозяева поля — динамовцы навязали соперникам быструю, комбинационную игру. На протяжении первых пяти минут дважды ворота торпедовцев находились в опасности. Сначала с угла штрафной по воротам пробил Гуцаев, но вратарь Чанов начеку. Затем Шенгелия прокидывает мяч вдоль ворот, но Кипиани к нему не поспевает. На шестой минуте после комбинации Кипиани — Гуцаев — Шенгелия последний направляет мяч в сетку — 1:0.
В первом тайме счет не изменился. Атаки еще раз показали, что в полузащите «Динамо» нынче подобрались такие футболисты, которые обладают высоким мастерством, прежде всего при наступательных действиях. Автозаводцы в первой половине игры вели ее в несколько замедленном темпе, хорошо разыгрывали мяч и несколько раз опасно били по воротам, но Гогия был на высоте положения.
В начале второго тайма тбилисцы вновь добиваются успеха. Кипиани отдает мяч Шенгелия. Динамовец делает несколько обманных движений, и мяч, посланный низом, оказывается в дальнем углу ворот автозаводцев. Спустя несколько минут удар все того же Шенгелия приходится в нижнюю стойку.
Видимо, несколько успокоившись, хозяева поля снизили темп игры, чем незамедлительно воспользовались торпедовцы. Гогия приходится демонстрировать все свое высокое мастерство, и тем не менее после удара метров с 35 Васильеву удается заставить вратаря тбилисцев вынуть мяч из сетки ворот.
После этого тбилисцы вновь предпринимают ряд рейдов к штрафной площадке гостей. Во время одного из них следует дальний «пушечный» удар Чивадзе, и счет становится 3:1.
Тбилисцы выступали в следующем составе: Гогия, Хизанишвили, Чивадзе, Хинчагашвили, Муджири, Дараселия (Сулаквелидзе), М. Мачаидзе, Г. Мачаидзе, Гуцаев, Кипиани, Шенгелия.
Первое поражение — 0:2 потерпели в Минске вчера горняки.
…Таким образом в первенстве вновь два лидера — «Шахтер» и «Динамо» (Тбилиси), набравшие по 21 очку, но у «Шахтера» снова лучше разница забитых и пропущенных мячей.
А. СМИРНОВ.